Vincent Girardin
In het dorpje Meursault in de Côte de Beaune ligt een wijnmakerij die de kenmerken van zowel een familiebedrijf als iets dat meer lijkt op een négociant-huis op succesvolle wijze combineert: met één voet stevig verankerd op het eigen domein van 33 hectare, en de andere uitgestrekt naar de beste wijngaarden van de regio via een zorgvuldig opgebouwd netwerk van langdurige druivenleveranciers. Het etiket draagt de naam van Vincent Girardin, maar tegenwoordig wordt het domein geleid door zijn voormalige wijnmaker, en sinds 2012 hebben de wijngaarden een complete vernieuwing ondergaan. Dit verhaal is complexer dan de geïdealiseerde familieverhalen die doorgaans door de meeste Bourgondische labels worden uitgedragen, en dat is precies wat het des te interessanter maakt.
Geschiedenis
Vincent Girardin kwam uit een familie van wijnbouwers in Santenay, waarvan de wortels in het dorp teruggaan tot de 17e eeuw. Begin jaren tachtig, op 19-jarige leeftijd, besloot hij zijn eigen bedrijf op te richten, te beginnen met twee hectare wijngaarden die hij van zijn ouders had geërfd. Zijn wijnen vonden al snel hun weg naar het publiek, en de vraag overtrof de opbrengst die twee hectare kon opleveren. In plaats van simpelweg kant-en-klare wijn in te kopen, zoals wijnhandelaren gewoonlijk doen, koos hij voor een andere aanpak: hij ging in de hele Côte de Beaune op zoek naar wijnbouwers die zijn normen en filosofie van de wijnbouw deelden, en kocht druiven van hen in. Zoals op de officiële website van het landgoed wordt vermeld, was deze werkwijze destijds nieuw in Bourgogne.
Deze aanpak werkte zo goed dat het wijnhuis in de jaren tachtig en negentig aanzienlijk uitbreidde, nieuwe appellations aan zijn assortiment toevoegde en zijn reputatie versterkte. Begin jaren 2000 vond er een beslissende verschuiving plaats in de filosofie van het wijnhuis, toen Éric Germain de functie van wijnmaker op zich nam. Germain, wiens vader Henri Domaine Henri Germain et Fils in Meursault had opgericht en die eerder als oenoloog had gewerkt voor de gerespecteerde Bourgondische consultant Kyriakos Kinigopoulos, kwam in 2002 bij het team. Samen met Vincent stapte hij af van de rijkere, meer ingrijpende stijl die kenmerkend was voor een groot deel van de Bourgogne in de jaren negentig, en schakelde hij over op een preciezere en eerlijkere uitdrukking van het terroir.
In 2012 verkocht Vincent Girardin het bedrijf aan Jean-Pierre Nié, voorzitter van de ‘Compagnie des Vins d’Autrefois’ in Beaune, die al lange tijd een handelspartner van het landgoed was. Het team van negen bleef intact. Éric Germain nam de functie van algemeen directeur en wijnmaker op zich en ging onmiddellijk aan de slag met de uitdaging die het volgende decennium zou bepalen: de verkoop omvatte de bestaande wijngaarden, waardoor het landgoed geen eigen grond meer had. Germains oplossing was om de wijngaarden vanaf nul opnieuw op te bouwen, perceel voor perceel. Vandaag de dag hebben deze inspanningen geresulteerd in de totstandkoming van een landgoed van 33 hectare, dat Germain omschrijft als de eerste stap naar het veiligstellen van de toekomst van het huis op de lange termijn.
De wijngaarden en de handelsactiviteiten
Het domein omvat momenteel 33 hectare wijngaarden, zowel in eigen bezit als gepacht, verspreid over de Côte de Beaune, die sinds 2012 door geduldige aankopen in belangrijke dorpen opnieuw zijn opgebouwd. Om het domein ‘Vincent Girardin’ echter te begrijpen, moet men zich realiseren dat de wijnproductie slechts een onderdeel is van het grotere geheel. Naast de eigen wijngaarden blijft het landgoed druiven betrekken van een netwerk van partnerwijnbouwers op de beste terroirs van de regio – een praktijk die al sinds Vincent Girardin deze in de jaren tachtig introduceerde, diep verankerd is in het DNA van het landgoed.
Dit zijn geen anonieme leveranciers. Op de officiële website van het domein worden zij aangeduid als ‘langdurige partners’ die ‘op hun eigen percelen dezelfde wijnbouwfilosofie hanteren als Maison Vincent Girardin’. In de praktijk betekent dit het vermijden van herbiciden en insecticiden, handmatige oogst en lage opbrengsten. Deze relaties zijn langdurig, in sommige gevallen zelfs al tientallen jaren, en de mate waarin het Girardin-team betrokken is bij het beheer van deze partnerwijngaarden lijkt meer op die van een domein dan op die van een typische négociant die druiven op de open markt inkoopt.
De totale oppervlakte van de eigen wijngaarden en de aangekochte druiven omvat appellaties in de Côte de Beaune, van Santenay in het zuiden tot Aloxe-Corton in het noorden, met Meursault en Puligny-Montrachet in het midden. Het Grand Cru-assortiment omvat Bâtard-Montrachet, Bienven-Bâtard-Montrachet, Corton-Charlemagne en Le Montrachet.
Terroir
De kalksteen- en kleigronden van de Côte de Beaune geven de hier geteelde Chardonnay zijn kenmerkende karakter. In Meursault, waar het wijnhuis is gevestigd, zijn de wijnen doorgaans rijk en vol van smaak. Puligny-Montrachet wordt gekenmerkt door zijn minerale precisie en spanning. De Grand Cru-percelen, gelegen op eeuwenoude kalksteen op een optimale hoogte halverwege de helling, leveren wijnen op met de grootste complexiteit en het grootste rijpingspotentieel. Elk dorp draagt iets unieks bij, en daarom werkt het wijnhuis met veel van deze dorpen samen in plaats van zich op één enkele locatie te concentreren.
Wijngistingsstijl
De officiële filosofie van het landgoed wordt samengevat in de uitdrukking ‘Très Haute Couture’: nauwgezetheid, precisie en een focus op het werk zelf, in plaats van op de presentatie ervan. De principes van de biodynamische landbouw worden toegepast op alle wijngaarden, zowel die van het landgoed zelf als die van andere herkomst: geen herbiciden of insecticiden, het gebruik van natuurlijke compost van lokale boerderijen, hoge hekwerken voor een betere fotosynthese en het gebruik van kruidentheeën en plantenextracten voor de verzorging van de wijngaarden. De druiven worden met de hand geoogst, waarbij zowel in de wijngaard als in de wijnmakerij een selectie plaatsvindt.
In de kelder vindt de gisting plaats met behulp van de natuurlijke gisten die op de druiven aanwezig zijn. De wijnen rijpen op fijne droesem in Franse eikenhouten vaten, waarbij in het gehele assortiment in beperkte hoeveelheden nieuw eikenhout wordt gebruikt. De maankalender bepaalt alle fasen van de wijnbereiding en het bottelen. Er wordt een lichte klaring en een lichte filtratie toegepast.
De wijnen
Het assortiment is uitgebreid: het begint met de regionale basiswijnen ‘Bourgogne Blanc’ en ‘Aligoté’, gaat verder met een groot aantal wijnen uit specifieke dorpen en percelen (lieu-dit) in Meursault, en loopt vervolgens over in de ‘Premier Cru’-wijnen in Puligny-Montrachet, Chassagne-Montrachet, Volnay, Saint-Aubin en diverse andere appellaties, en culmineert in de ‘Grand Cru’-wijnen aan de top van het assortiment.
De witte wijnen worden gekenmerkt door hun verfijning en zuiverheid van aroma; het doel is om een evenwicht te bereiken tussen rijkdom en frisheid, in plaats van naar uitersten te neigen.
De rode wijnen worden op de officiële website omschreven als fruitig en elegant met zachte tannines; ze krijgen steeds meer aandacht sinds de herbeplanting van de wijngaarden van het landgoed in de periode na 2012. Germain heeft zelf ‘Volnay Vieilles Vignes’ (Volnay Vieilles Vignes), uitsluitend gemaakt van druiven uit de eigen wijngaarden van het landgoed, aangewezen als de wijn die het beste symboliseert waar het huis naar streeft: deze wijn laat zien dat ‘Vincent Girardin’, dat al lang bekend staat om zijn witte wijnen, zijn rode wijnen nu net zo serieus neemt.
Druiven in de wijnen van Vincent Girardin
Chardonnay vormt het grootste deel van het assortiment, wat de natuurlijke troeven van de Côte de Beaune weerspiegelt, evenals de al lang gevestigde reputatie van het huis op het gebied van de productie van witte wijnen. Pinot Noir vormt de basis voor de rode wijnen, die worden verbouwd in Volnay, Pommard, Santenay en diverse andere dorpen. Waar mogelijk zoekt het landgoed bewust naar oude wijnstokken en maakt het gebruik van massaselectie om de beste bestaande planten op elk perceel te vermeerderen, in plaats van te vertrouwen op commerciële klonen.
