Didier Dagueneau

Didier Dagueneau is een van de weinige wijnmakers in Frankrijk wiens naam het gewicht van een legende draagt. Hij woonde in het kleine dorpje Saint-Andlen in de Pouilly-Fumé appellatie in de Loirevallei, waar hij ongeveer 25 jaar lang grenzen verlegde, experimenteerde en Sauvignon Blanc produceerde die niemand anders in de regio maakte. In september 2008 kwam hij op 52-jarige leeftijd om het leven bij een vliegtuigongeluk met een ultralight vliegtuig. Sindsdien wordt het wijnhuis gerund door zijn zoon Louis-Benjamin en dochter Charlotte.

Geschiedenis

Dagueneau werd in 1956 geboren in Saint-Andelen in een familie die daar al verschillende generaties druiven verbouwde. Hij was wijnmaker van de vierde generatie, maar wilde niet op andermans voorwaarden in het familiebedrijf stappen. In plaats daarvan deed hij een aantal jaren mee aan internationale zijspanraces en in 1982 keerde hij terug naar zijn dorp en bouwde hij zijn eigen domein op. Zijn eerste perceel was 1,2 hectare in En-Chaille en in datzelfde jaar bracht hij zijn debuutwijn op de markt. Hij liet zich inspireren door de Bourgogne, zijn belangrijkste invloeden waren Henri Jayer en Edmond Vatan, en paste deze benadering toe op de variëteit Sauvignon Blanc in de Loire, die zijn buren grotendeels als overbodig of zelfs verkeerd beschouwden. Hij bekritiseerde publiekelijk de wijdverbreide praktijk van overoogsten in de appellation, maakte vijanden en kreeg uiteindelijk gelijk. Toen hij stierf, werd hij beschouwd als een van de belangrijkste producenten van witte wijn in Frankrijk.

Louis-Benjamin, die 26 was toen zijn vader stierf, had met hem samengewerkt in de wijngaarden en de kelder. Hij nam onmiddellijk de leiding over en Charlotte sloot zich bij hem aan. De resultaten lieten niet lang op zich wachten. In 2018 besloot het domein zijn wijnen te herclassificeren als 'Vin de France' en het appellation-systeem te verlaten, een typisch provocerende zet van Dagueneau, dit keer uitgevoerd door de volgende generatie.

Wijngaarden

Het domein beslaat 12 hectare, gecentreerd rond de Saint-Andlen heuvel. Elke hectare wordt onderhouden door ongeveer één fulltime werknemer, een verhouding die vrijwel ongehoord is in de Loire en meer typerend is voor de beste Bourgondische landgoederen. De opbrengsten worden laag gehouden, meestal tussen 50 en 75 procent van wat naburige landgoederen produceren. De grond wordt omgeploegd, soms met behulp van paarden, om diepe wortelgroei te stimuleren. Er wordt met de hand geoogst, in verschillende plukgangen, waarbij alleen de druiven worden geplukt die optimaal rijp zijn. Geen kortere weg. Het domaine cultiveert ook ongeveer 3 hectare in Jurançon in het zuidwesten van Frankrijk.

Terroir

Saint-Andélen ligt op een mix van verschillende bodemtypes, wat de basis vormt voor Dagueneau's aanpak, waarbij het werken met individuele percelen centraal staat. Op de bovenste hellingen overheerst silex, kiezelzuur vermengd met klei, dat de bodem goed draineert en een karakteristieke minerale toets geeft aan de wijnen. Op de lagere hellingen zijn de bodems rijker aan klei. Andere percelen liggen op kalkhoudende mergel of klei met silica. Elk bodemtype geeft een duidelijk ander resultaat en Dagueneau behandelde ze als afzonderlijke wijnen in plaats van als ingrediënten voor een blend.

Druiven

Bijna alles wat dit domein produceert is sauvignon blanc, verbouwd op verschillende percelen in Pouilly-Fumé en op één perceel in Sancerre. De uitzondering is de Jurançon wijn, Les Jardins de Babylone, die gemaakt is van de Petit Manseng variëteit, een zoete wijn van terraswijngaarden aan de voet van de Pyreneeën.

Wijnmaken

Dagueneau was een van de eerste producenten in de Loire die begon met het gisten en rijpen van Sauvignon Blanc in eikenhouten vaten, op een moment dat een dergelijke traditie nog nauwelijks bestond in de regio. Deze aanpak is geïnspireerd door de Bourgogne, maar wordt voorzichtig toegepast: eikenhout wordt gebruikt om textuur en contact met de droesem te geven, in plaats van om aroma toe te voegen. Tijdens de gisting worden alleen inheemse gisten gebruikt, zonder aanzuring of chaptalisatie. De wijnen rijpen ongeveer 12 maanden op de droesem zonder te rekken in vaten van verschillende grootte, waaronder speciaal gemaakte sigaarvormige vaten van 320 liter en grotere foudres van 600 liter, waarna ze worden overgeheveld naar tanks voor nog een paar maanden voordat ze worden gebotteld. Louis-Benjamin blijft experimenteren met verpakkingen, waaronder keramiek en glas.

Wijnen

Het domein produceert verschillende wijnen van specifieke percelen.

- Silex, de bekendste, is afkomstig van oude wijnstokken (60 tot 90 jaar oud) op kiezelhoudende klei op de top van de Saint-Andlen heuvel.

- Pur Sang (Frans voor 'volbloed') wordt voornamelijk gemaakt van druiven van de La Folie wijngaard, gelegen op diepe kleigrond gemengd met kalksteen.

- Buisson Renard, gemaakt van druiven geteeld op vruchtbaardere kleigrond lager op de helling, heeft een rondere smaak.

- Astéroïde, gemaakt van druiven geteeld op ongeënte wijnstokken die dateren van voor de druifluisepidemie, wordt in zeer kleine hoeveelheden geproduceerd.

- Blanc Etc (voorheen Blanc Fumé de Pouilly) is de instapwijn van het domein, een blend van jonge druiven van verschillende percelen.

- Les Jardins de Babylone is een zoete Jurançon wijn geproduceerd in samenwerking met de lokale wijnmaker Guy Potra.

Alle Pouilly wijnen zijn geschikt om te rijpen; de serieuzere wijnen hebben een decennium of meer nodig om hun hoogtepunt te bereiken.

De beste jaargangen

Didier's wijnen behoren niet voor niets tot de meest gewilde Sauvignon Blanc wijnen ter wereld. De beste jaargangen zijn: 1989, 1990, 2002, 2005, 2010, 2014 en 2016.