Merlot

Waar komt de druivensoort Merlot vandaan?

Het is niet meer dan logisch dat de rode Merlot-druif uit Bordeaux komt. Hier komen immers enkele van de grootste Merlot-iconen ter wereld vandaan. Daarbij wordt de druivensoort ook vaak geflankeerd door cabernet sauvignon en cabernet franc. De druif werd trouwens voor het eerst vermeld in de 14e eeuw. Toen heette hij echter nog 'Crabatut Noir'. De huidige naam 'Merlot' is afgeleid van het Franse woord 'merle' (merel). Hoe de naam Merlot in 1748 tot stand is gekomen, daar kunnen we vandaag alleen maar naar gissen. Er zijn twee verklaringen. Enerzijds zouden vogels toen al een voorkeur hebben gehad voor de vroegrijpe druiven. Aan de andere kant hebben merels een vergelijkbare verenkleur als Merlot-bessen.

Merlot is trouwens een kruising tussen cabernet franc en magdeleine noire des Charentes - een druivenras dat nu bijna uitgestorven is. In de 19e eeuw domineerde merlot de wijngaarden van de Médoc in Bordeaux in het bijzonder.

Merlot wereldwijd

Vanuit Frankrijk verspreidde merlot zich aanvankelijk binnen Europa. In Italië wordt het druivenras al sinds 1855 verbouwd, voornamelijk in Veneto en een eeuw later in Toscane, waar het gebruikt wordt in de beroemde 'Supertuscans'. In het Zwitserse kanton Ticino begon de teelt tussen 1905 en 1910, waar merlot nu het belangrijkste druivenras is.

Met de druifluisplaag in de 19e eeuw vond merlot zijn weg overzee. In Argentinië en Chili maakte het deel uit van kwaliteitsoffensieven met Europese edele wijnstokken, wat zijn populariteit in Zuid-Amerika vestigde. In de 20e eeuw won merlot aan belang in de Verenigde Staten, vooral in Californië, waar het nu op grote schaal wordt verbouwd. Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika erkenden ook het potentieel van dit druivenras en vestigden het met succes in hun wijnproducerende gebieden.

Vandaag is merlot na cabernet sauvignon het meest verbouwde druivenras voor rode wijn, met een wereldwijd areaal van ongeveer 270.000 hectare. Frankrijk blijft het belangrijkste wijnproducerende land, met ongeveer 115.000 hectare, gevolgd door Italië, de VS, Spanje, Australië en Chili.

Hoe smaakt Merlot?

Over het algemeen zijn merlotwijnen echte verleiders met hun toetsen van pruimen, kersen en bessen. Afhankelijk van hoe ze gerijpt zijn, kunnen ze ook toetsen van chocolade, vanille of kokos ontwikkelen. Jonge Merlots zijn meestal fruitig en ongecompliceerd, terwijl oudere exemplaren complexere aroma's ontwikkelen. Wanneer ze gerijpt zijn, komt er meestal een delicate truffeltoets bij.

Als enkel druivenras heeft merlot een medium tot volle smaak met fluweelzachte tannines en een evenwichtige zuurgraad. Deze kenmerken maken het een toegankelijke wijn voor beginners en een favoriet onder kenners. De ideale drinktemperatuur voor merlot ligt tussen 15 en 18 °C.

Wat zijn de ideale groeiomstandigheden voor merlot?

Er is een goede reden waarom Merlot bijna overal ter wereld te vinden is. Dat komt omdat dit druivenras zich goed kan aanpassen en niet kieskeurig is wat betreft bodem en klimaat. Het mag echter niet te koud of te warm zijn. Merlot voelt zich het best thuis in gematigde tot warme klimaten.

Bovendien moet er voldoende neerslag vallen in de regio. Merlot heeft namelijk de neiging om te lijden onder droogtestress. Te warme of te droge omstandigheden kunnen dus leiden tot onevenwichtige wijnen. Om precies die reden verkiest dit druivenras diepe, waterretentieve ondergronden zoals klei of leem.

Welke teeltregio's zijn bekend voor merlot?

Natuurlijk is merlot een grote ster in Frankrijk, vooral in Bordeaux. Maar waar precies in Bordeaux? Het valt niet te ontkennen dat de druivensoort ook in andere landen geweldige wijnen voortbrengt. Dus laten we een reis rond de wereld maken en samen de Merlot hotspots bekijken.

• Frankrijk: Frankrijk, en Bordeaux in het bijzonder, is en blijft het belangrijkste teeltgebied voor merlot. In Bordeaux wordt Merlot voornamelijk verbouwd op de rechteroever in appellations als Pomerol en Saint-Émilion. Hier is merlot vaak het dominante druivenras in de cuvées. De kleibodems in deze appellations bieden ideale omstandigheden voor merlot, omdat ze water goed opslaan en de druiven zelfs in droge jaren gelijkmatig laten rijpen. Merlot geeft Bordeaux-wijnen zachte tannines, fruitige aroma's en een elegante structuur, waardoor ze toegankelijker zijn dan de tanninerijke wijnen uit de Médoc op de linkeroever, waar cabernet sauvignon domineert.
• Italië: elegante Super Tuscans. In Italië is merlot ook een belangrijke rol gaan spelen, vooral in Toscane, waar hij vaak wordt gemengd met sangiovese of cabernet sauvignon om de zogenaamde Super Tuscans te creëren. Deze wijnen staan bekend om hun elegantie en complexiteit. In Veneto wordt merlot ook gevinifieerd als een enkel druivenras, wat fruitige, toegankelijke rode wijnen oplevert.
• Verenigde Staten: fruitige wijnen uit Californië In de Verenigde Staten, en dan vooral in Californië, is merlot een van de populairste rode wijnsoorten. Het warme klimaat in Napa Valley en Sonoma Valley produceert volle, fruitige wijnen met aroma's van donker fruit zoals bramen en pruimen. In de jaren '80 en '90 kende merlot een hausse in de Verenigde Staten, maar werd het tijdelijk in diskrediet gebracht door overproductie. Vandaag focussen veel wijnmakers zich opnieuw op kwaliteit en produceren ze uitstekende single-variietal Merlots en cuvées.
• Chili: Frisheid en structuur. Chili heeft zich gevestigd als een van de beste teeltgebieden voor Merlot buiten Europa. De koele nachten en warme dagen in de Centrale Vallei of Colchagua Valley creëren ideale omstandigheden voor dit druivenras. Chileense merlots worden gekenmerkt door frisse zuren, zachte tannines en aroma's van rood fruit. Ze worden vaak gevinifieerd als één druivenras, wat hen onderscheidt van de klassieke Bordeaux cuvées.
• Australië: volle wijnen met rijpe fruittonen. In Australië is de Margaret River regio een soort epicentrum voor merlot. Het warme klimaat zorgt voor volle wijnen met rijpe fruittonen zoals pruimen en zwarte kersen. Australische Merlots zijn vaak krachtiger dan hun Europese tegenhangers.
• Zwitserland: elegantie uit Ticino. In Zwitserland is Ticino het belangrijkste teeltgebied voor merlot, waar ongeveer 80% van het Zwitserse merlotareaal gewijd is aan deze druivensoort. Dankzij het mediterrane klimaat worden hier elegante rode wijnen geproduceerd, maar ook de bekende 'Bianco di Merlot', waarvoor de Merlot druiven worden geperst als een witte wijn. Met andere woorden, het is een Blanc de Noir.

Welk eten past goed bij merlot?

Rood vlees en Merlot zijn een bijna goddelijke combinatie. En in alle variaties. Een sappige steak past er net zo goed bij als een klassieke rosbief. En niet te vergeten zijn lamsgerechten en Merlot ook een perfecte combinatie. Aan de ene kant harmoniëren de fluweelzachte Merlot tannines heel goed met geroosterd, gegrild of gestoofd rood vlees, terwijl aan de andere kant de fruitige tonen de inherente smaak van het vlees versterken.

Als je zin hebt in een wildgerecht, raden we een rijpe Merlot aan, die de juiste aardse en kruidige tonen heeft. Merlot past ook goed bij alledaagse gerechten zoals pasta met tomatensaus of Bolognese. Probeer het gewoon eens!

Drie leuke weetjes over merlot

• Door de film 'Sideways' daalde de verkoop van merlot in de Verenigde Staten aanzienlijk in 2004 omdat het hoofdpersonage Miles niet van de druif hield.
• In Chili werd Carménère lange tijd verward met Merlot. Pas een DNA-analyse heeft de fout opgehelderd.
• Je zou kunnen denken dat Merlot een van de weinige druivenrassen is die overal ter wereld hetzelfde worden genoemd. Toch heeft de druif meer dan 60 synoniemen. Bijvoorbeeld Bini, Plant du Médoc of Seme Dou Flube.