Miani

In het dorpje Buttrio, genesteld in de heuvels van het DOC wijngebied 'Colline Orientali del Friuli', produceert Enzo Pontoni enkele van de meest gewilde wijnen van Italië in een wijnmakerij die geen website of telefoonnummer heeft en die geen moeite doet om gevonden te worden.

Het wijnhuis heet Miani, naar de meisjesnaam van zijn moeder. De productievolumes zijn klein; de wijnen worden alleen verkocht als Pontoni ze goed genoeg vindt, en in jaren waarin hij dat niet vindt, zoals 2002, wordt er helemaal geen wijn uitgebracht.

Geschiedenis

Pontoni groeide op in een boerenfamilie in Butrio. Zijn vader, Nello, verbouwde de wijngaarden voornamelijk voor eigen gebruik en om druiven te verkopen aan buren. Enzo werkte eerst als monteur en daarna op een mobiele flessenbezorger, waar het advies van de wijnmaker om 'het zelf uit te zoeken' hem op het pad van zelfstudie zette. Hij verdiepte zich in boeken, bestudeerde de Bourgogne en begon in 1981 met de commerciële wijnproductie. Toen zijn vader in 1989 overleed, gaf hij zijn baan helemaal op om zich op de wijnmakerij te richten.

Wijngaarden

Het landgoed bestaat uit ongeveer 20 hectare wijngaarden op de heuvels verspreid over Buttrio, Rosazzo en Gramoliano, waarvan er vier eigendom zijn, terwijl de rest wordt gepacht of bewerkt onder langetermijncontracten. De plantdichtheid is hoog, ongeveer 6.000-7.000 wijnstokken per hectare, op hoogtes variërend van 100 tot 300 meter boven zeeniveau.

De belangrijkste percelen zijn Zitelle, dat Pontoni in 2012 kocht; de drie hectare grote Pettarin wijngaard in Rosazzo, met wijnstokken tussen 80 en 100 jaar oud, aangekocht in 2016; Buri in Butrio, Filip in Rosazzo, Cossut en het voormalige Calvari perceel, waar hij in 2015 afstand van deed.

Terroir

Alle wijngaarden liggen op ponca, een lokale term voor afwisselende lagen mergel en kalkhoudend zandsteen, 50-80 miljoen jaar geleden gevormd op de bodem van een oude zee. Ponce bevat weinig stikstof, maar dwingt de wijnstokken diep te graven op zoek naar water en mineralen, wat de smaakconcentratie versterkt.

Het klimaat is een mix van mediterraan en continentaal, met de bescherming van de bergen in het noorden en de zeebries van de Adriatische Zee in het zuiden, wat zorgt voor een lang groeiseizoen.

Druivensoorten

Witte druivensoorten zijn Friulano, Sauvignon Blanc, Ribolla Gialla, Chardonnay en Malvasia. Rode druivensoorten zijn Merlot en Refosco dal Peduncolo Rosso. Alle wijngaarden worden biologisch bewerkt.

Wijnbouw

De opbrengsten zijn extreem laag, meestal rond de 10-20 hectoliter per hectare, met slechts een of twee trossen die overblijven op elke wijnstok na een strenge wintersnoei en groene oogst. Sinds 2015 worden alle wijnen gefermenteerd met natuurlijke gisten, zonder enige interventie in de fermentatietemperatuur.

Witte wijnen worden gefermenteerd in Franse eiken vaten, waarvan ongeveer 40% nieuw, zonder malolactische gisting, met uitzondering van de Chardonnay. Rode wijnen rijpen in Franse barriques, waarbij het rijpingsregime individueel wordt gekozen voor elk specifiek perceel. In een goed jaar bedraagt de totale productie ongeveer 25.000 flessen.

Wijnen

Alle wijnen zijn wijnen van één wijngaard of één perceel.

De witte wijnen omvatten Sauvignon Blanc uit Zittelle, een intensere versie genaamd Saurint van een perceel met een hoog kalkgehalte in Zittelle, Chardonnay, Friulano Filipp, Ribolla Gialla Pettarin en een blend van Malvasia, Friulano en Sauvignon genaamd Banel.

Wat rode wijnen betreft, produceert Pontoni twee Merlotvariëteiten, Buri en Filipp, met verschillende kenmerken: Buri is over het algemeen donkerder en meer gestructureerd, terwijl Filip lichter en frisser is. Refosco van Cossut en La Mont di Zuc hebben de legendarische Calvari vervangen.

Elke wijn is vernoemd naar de familie die het land vroeger cultiveerde of in bezit had.