Solaia

Solaia van Antinori wordt beschouwd als een van de beste wijnen uit Toscane. Hij wordt gemaakt op het Tignanello landgoed in de buurt van San Casciano Val di Pesa, en is een mix van ouderwets Italiaans wijnmaken met een nieuwe Franse twist die hielp de Super Tuscan populariteit op gang te brengen.

Geschiedenis

De familie Antinori bestaat al sinds 1385 en is een van de langstlopende wijndynastieën van Italië. In de jaren 70 wilde Piero Antinori, de 24e generatie, iets heel anders om de boel op te schudden, omdat de strenge regels van Chianti in die tijd wijnmakers tegenhielden. Tignanello kwam als eerste in 1971, gemaakt van voornamelijk Cabernet-Sangiovese. Toen debuteerde Solaia in 1978 met 80% Cabernet Sauvignon en 20% Cabernet Franc: dus geen Sangiovese. In 1980 veranderde Antinori de blend een beetje en voegde 20% Sangiovese toe voor de typische Toscaanse signatuur, terwijl hij de Cabernet Sauvignon rond de 75-80% hield en de Cabernet Franc op 5-10%. Sindsdien is de blend daar dicht bij gebleven. Solaia wordt alleen geproduceerd als het aan de hoogste eisen voldoet, dus er is geen Solaia geproduceerd in bijvoorbeeld 1984 en 1992.

De naam Solaia betekent "zonnige" in het lokale dialect, vanwege de uitstekende ligging op een heuvel. Antinori noemt het hun passieproject, omdat het wordt gemaakt van de beste druiven op de zonnigste helling.

Piero zei ooit dat het allemaal draait om het oogsten van het beste fruit van de Tignanello heuvel, en dan hard werken. Die mentaliteit heeft er een legendarische wijn van gemaakt. Het etiket op de fles? Het begon als Piero's visitekaartje met "Solaia" erop geplakt.

De wijngaarden

De druiven van Solaia komen van een perceel van 20 hectare op het Tignanello landgoed, afgesplitst van de grotere heuvel omdat dit de beste plek is. De wijnstokken staan op een hoogte van 350-400 meter, op het zuidwesten gericht voor maximale zon. Ze zijn aangeplant met een hoge dichtheid, ongeveer 10.000 wijnstokken per hectare, voor maximale kwaliteit met de juiste balans.

De wijngaard dateert uit de jaren 1970, met Cabernet wijnstokken geënt op lokale onderstammen die goed overweg kunnen met de bodem. Eind september-oktober wordt er met de hand geoogst, te beginnen met Cabernet Franc, dan Sangiovese en als laatste Cabernet Sauvignon. De arbeiders sorteren de bessen in de wijngaard. Alleen perfect fruit gaat door naar de vinificatie.

De productie is relatief bescheiden door de opbrengsten laag te houden voor een hoge concentratie. Het klimaat betekent koele nachten, warme dagen en herfstzon om rijpheid op te bouwen zonder het te overdrijven.

Het terroir

De heuvel van Tignanello geeft Solaia zijn typische karakter: galestro bodems, schistachtige klei boordevol mineralen. Deze bodems hebben een goede draiange, wat de wortels dwingt om diep te graven, wat een krijtachtige, ijzerachtige signatuur toevoegt.

De hoogte brengt koele briesjes naar de wijngaarden, die 's nachts voor verkoeling zorgen en de zuurgraad verhogen, terwijl de dagen het fruit intens doen rijpen. De regenval is matig, zo'n 700 mm per jaar, met een paar flinke buien in augustus om te verfrissen. Antinori zegt dat het terroir het "Toscana" houdt, ondanks de Franse druiven: Solaia heeft elegante tannines en frisse tonen, niet alleen kracht.

Gebruikte druiven

De Solaia-blends bestaan voor ongeveer 75% uit cabernet sauvignon, 20% uit sangiovese en 5% uit cabernet franc, al varieert dit een beetje per jaargang. Cabernet sauvignon leidt met zwarte bessen, cassis en structuur. Sangiovese geeft kersen, kruiden en een heldere Toscaanse zuurgraad. Cabernet Franc voegt bloemige noten, kruiden en finesse toe.

Wijnmaken

Het begint in de wijngaarden: de oogst gebeurt met de hand, waarbij de druiven in kleine bakken worden gedaan, vervolgens worden ze ontsteeld en gesorteerd op de tafels. Gekneusde druiven zijn niet toegestaan. Het sap stroomt door de zwaartekracht in 60-hectoliter conische eiken of stalen tanks voor de gisting. De temperatuur wordt gecontroleerd voor zachte tannines en om de aroma's fris te houden. De maceratie duurt 3-4 weken.

De rijping gebeurt gedurende 15-18 maanden in nieuwe Franse eiken (Allier of Tronçais), 225-liter vaten. De percelen rijpen eerst apart, daarna worden de cabernet sauvignon, sangiovese en cabernet franc gemengd en gaan ze terug in de vaten voor harmonie. De vaten worden niet zwaar getoast.

Botteling gebeurt na nog eens 6-12 maanden en is ongefilterd voor maximale expressie. De totale tijd tussen oogst en schap is ongeveer 24 maanden.