Tignanello
Tignanello is altijd een klasse apart geweest. Vanaf de eerste vintage in 1971 was het vooral een wijn voor kenners: een vino di tavola waarvan iedereen wist dat het allesbehalve een tafelwijn was. Nadat het in de jaren negentig de IGT-status en de benaming kreeg Super Tuscan explodeerde de populariteit van deze wijn.
Tignanello is dan ook één van de meest invloedrijke en iconische wijnen uit Italië. De wijn wordt geproduceerd door Marchesi Antinori in het hart van de Chianti in Toscane. Maar het is geen Chianti en dat is een bewuste keuze: de wijn bevat niet de benodigde DOC-druivensoorten (Sangiovese) maar typische Bordeaux-druivensoorten als Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc. En dus werd Tignanello geclassificeerd als een Vino di Tavola.
Dus waarom is Tignanello zo bijzonder, gezien het feit dat er verschillende Super Tuscans zijn?
Er zijn verschillende redenen, waaronder:
- Het was een van de eerste Italiaanse wijnen die typisch Franse druivensoorten combineerde met Sangiovese.
- De wijn rijpte in barriques, kleine Franse eikenhouten vaten, wat in de jaren zeventig revolutionair was in Italië.
- Tignanello brak met de traditie van het maken van Chianti-wijn met witte druiven.
- Het bewees dat Italië wijnen van wereldklasse kon produceren, zelfs buiten de DOC-wetgeving om.
- Tignanello was de drijvende kracht achter de Super Tuscans: terroir, visie en kwaliteit zijn belangrijker dan strenge regelgeving. Uiteindelijk is het de consument die bepaalt wat goed is en wat niet zo goed.
De positionering van Tignanello onder de Super Tuscans
Anno 2010 zijn er veel zogenaamde Super Tuscans. Maar de bekendste Super Tuscans zijn Masseto, Sassicaia, Ornellaia en Solaia. De wijnen verschillen vooral in hun blends. Masseto is 100% Merlot, Sassicaia meer Cabernet Sauvignon, Tignanello meer Sangiovese.
De geschiedenis van Tignanello
De eerste vintage van Tignanello was 1971 en werd uitgebracht in 1974. Het was het resultaat van de samenwerking en ideeën van Piero Antinori en de beroemde oenoloog Giacomo Tachis. Tachis was ook betrokken bij Sassicaia, dat zijn eerste jaargang beleefde in 1968.
Hun doel was revolutionair:
- Voor de Chianti-wijnen zijn geen witte druiven gebruikt
- De opbrengst was naar Chianti-normen laag
- Voor de rijping werden barriques gebruikt
- De focus lag op rijpheid en concentratie
- De eerste blend bestond uit 80% Sangiovese en 20% Cabernet Sauvignon, waardoor de wijn bewust buiten de DOC-regels bleef.
De rol van Piero Antinori
Piero Antinori wordt beschouwd als een van de architecten van de moderne Italiaanse wijnbouw. Zijn visie was dat traditie een fundament zou moeten zijn, en geen beperking. Hij ging tegen de traditionele regels in, investeerde in moderne en nieuwe keldertechnieken en reisde veelvuldig naar Bordeaux om zijn kennis uit te breiden en ideeën uit te wisselen met andere wijnmakers.
Zijn invloed reikt veel verder dan alleen Tignanello, aangezien hij het imago van Italiaanse wijn wereldwijd veranderde.
De Tignanello-producent: Antinori
De familie Antinori is een van de oudste wijnfamilies ter wereld en dateert uit 1385, toen Giovanni di Piero Antinori toegang kreeg tot het Florentijnse wijnmakersgilde. In 1506 kon de familie Antinori het Palazzo Antinori in Florence kopen. In de 18e eeuw verwierf de familie de adellijke titel Marchese (markies) van het Huis Habsburg-Lotharingen en begon hun wijnen internationaal te exporteren.
De familie maakt al 26 generaties wijn en het wijndomein is altijd in de familie gebleven.
De locatie van de wijngaarden van Tignanello
De Tigello-wijngaarden bevinden zich in de tentello in San Casciano Val Di cyanti. Het landgoed beslaat 127 hectare, waarvan 57 wijngaarden.
Tenuta Tignanello ligt tussen de rivieren Pesa en Greve en bevat een van de beste terroirs van Toscane. De bodem bestaat uit kalkhoudende klei, galestro (leisteen) en alberese. De grond is zeer goed doorlatend, wat zorgt voor een goede afwatering en de wortelgroei van de wijnstokken stimuleert. Dit levert hoogwaardige, complexe en aromatische druiven op met een specifieke signatuur.
Het klimaat van Tenuta Tignanello is mediterraan, met de gewenste (grotere) temperatuurverschillen tussen dag en nacht. De koele nachten behouden de zuren, terwijl de warme dagen de rijpheid en structuur bepalen.
De wijngaarden bevinden zich op een hoogte van 350-400 meter met een zuidwestelijke ligging. Dit betekent optimale zonebelichting.
De druivensoorten en blends
Door de jaren heen is de compositie van Tignanello geëvolueerd. In de beginperiode (1971–1975) bestonden de wijnen uitsluitend uit Sangiovese en Cabernet Sauvignon. In de jaren tachtig werd Cabernet Franc toegevoegd. Sinds de jaren negentig bestaat Tignanello uit ongeveer
- 70-80% Sangiovese
- 15-20% Cabernet Sauvignon
- 3-5% Cabernet-franc
Dit varieert enigszins afhankelijk van het oogstjaar.
Vinificatie en rijping
De oogst van Tignanello is volledig handmatig, met een strikte handmatige selectie van de druiven in de wijngaard en vóór de vinificatie.
Voor de vinificatie worden conische roestvrijstalen en houten vaten gebruikt, die temperatuurgecontroleerd zijn.
De maceratie duurt 15–20 dagen, gevolgd door rijping in Franse eikenhouten vaten (50–60% nieuw) gedurende 14–16 maanden.
Tijdens het bottelen vindt minimale filtering plaats en de rijping op fles duurt nog ongeveer twaalf maanden.
Wat zijn de beste jaargangen van Tignanello?
Tignanello scoort door de jaren heen zeer consistent, wat een duidelijk teken is van een wijn van hoge kwaliteit.
Vooral sinds 2015 geven professionele wijnrecensenten steeds betere beoordelingen met hogere scores. Bij Best of Wines beschouwen we de jaren na 2000 als zeer sterk, met enkele mogelijke uitzonderingen zoals 2003, 2011 en 2012.
Toch zijn er enkele jaargangen die ongetwijfeld van uitzonderlijke kwaliteit zijn. Dit zijn: 1990, 1997, 2007, 2013, 2016, 2018 en 2021.
Spijs-wijncombinatie: welke gerechten passen goed bij Tignanello
Er zijn er verschillende, met bijzondere aandacht voor Sangiovese en Cabernet Sauvignon. Maar het typische terroir van Tenuta Tignanello zorgt voor een prachtige combinatie met klassieke (en lokale) gerechten als Bistecca alla Fiorentina, wildzwijnragout en Ossobuco.
Voor meer exotische en luxueuze combinaties kunt u denken aan truffelgerechten, dry-aged ribeye, wild zoals hert of ree en natuurlijk gerijpte Parmezaanse kaas.
Serveer Tignanello niet te warm, bij voorkeur rond de 18°C. Afhankelijk van het jaar is decanteren aangewezen, vooral voor Tignanello jonger dan 5 jaar.
Op bezoek bij Tenuta Tignanello
Als je in Toscane bent, is een bezoek aan Tenuta Tignanello altijd de moeite waard. Vooral omdat je meteen kennis kunt maken met de andere Super Tuscan die daar ook gemaakt wordt, de Solaia.
Bij Tenuta Tignanello kunt u genieten van verticale proeverijen en natuurlijk rondleidingen door wijngaarden. Als extra tip: reserveer vooraf via de website of via een touroperator, het is namelijk een particulier landgoed.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Is Tignanello in Chianti Classico??
Nee, bewust niet..
Is Tignanello een tafelwijn?
Het was tot de jaren negentig een gewone tafelwijn. Maar de prijs was allesbehalve die van een tafelwijn. Daarom werd de IGT-classificatie gecreëerd en werden de Super Tuscans geboren..
Hoe lang kan Tignanello verouderen?
Ja, zeker 20 tot 30 jaar, mits goed bewaard.
Is Tignanello een investeringswijn?
Ja, als Super Tuscan leert de ervaring dat hij altijd in prijs stijgt, vooral in hele goede jaren.